สืบเนื่องจากเหตุการณ์เรือหลวงสุโขทัยล่ม ผู้ประสบภัยหลายคนต้องลอยอยู่ในน้ำเป็นเวลานาน จะมีหลักการเอาตัวรอดเบื้องต้นไหม ถ้าต้องตกอยู่ในสถานการณ์นั้น ? ให้จำง่ายๆ คือหลักการ 1 – 10 – 1

📌 1 นาทีแรก จะเกิดสิ่งที่เรียกว่า Cold Shock Response หรือปฏิกิริยาของร่างกายที่ตอบสนองต่อความเย็น เมื่อผิวหนังสัมผัสน้ำเย็น เส้นเลือดที่ผิวหนังจะหดตัว กล้ามเนื้อและเส้นประสาทจะทำงานช้าลง ส่งผลให้ช่วยเหลือตัวเองยาก เราจะควบคุมการหายใจไม่ได้ (Uncontrolled Gasping) หายใจเร็ว (Hyperventilation) จะสำลักน้ำจนจมน้ำเสียชีวิต บางรายอาจเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะจนหัวใจหยุดเต้นได้ (Brady/Tachyarrhythmia และ Ventricular Fibrillation)

🔹 ดังนั้น ใน 1 นาทีแรกนี้จะเน้นที่การตั้งสติ พยายามให้ศีรษะ (จมูกและปาก) อยู่เหนือน้ำ ควบคุมการหายใจ หายใจช้าๆ ว่ายน้ำให้น้อยที่สุด พยายามลอยตัวให้ได้ ถ้าใส่ชูชีพอยู่ก็ไม่จม ถ้าไม่มีชูชีพ อาจกอดวัตถุที่ลอยน้ำได้ ถ้าร่างกายติดอยู่กับสิ่งใด ให้พยายามแก้พันธนาการให้ได้

📌 10 นาทีต่อมา คือห้วงเวลาที่เราขยับร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด เพราะสติและความสามารถในการออกแรงจะค่อยๆ ถดถอยลงเรื่อยๆ จนขยับแขนขาไม่ได้ ว่ายน้ำไม่ไหว เกิดตะคริว ตัวสั่น และเริ่มตัดสินใจผิดพลาด

🔹 ควรทำสิ่งที่จำเป็นก่อน เช่นรูดซิปเสื้อผ้าและชูชีพให้กระชับ ไม่หลุดง่าย ถอดเครื่องแต่งกายที่หนักและพะรุงพะรังออก เช่นรองเท้าบู้ท รีบติดต่อขอความช่วยเหลือผ่านทางวิทยุหรืออุปกรณ์ระบุตำแหน่ง (Emergency beacon) ซึ่งอุปกรณ์เหล่านี้ควรเก็บไว้ในถุงกันน้ำ เตรียมพลุส่องสว่าง/นกหวีดให้พร้อม

🔹 ณ จุดๆ นี้ต้องตัดสินใจว่า จะว่ายหรือจะลอยอยู่เฉยๆ ถ้ามองเห็นเรือหรือชายฝั่งในระยะใกล้ที่พอจะว่ายน้ำไปได้ อาจตัดสินใจว่ายน้ำ (ถ้าว่ายแข็งและมั่นใจนะ) แต่ถ้าไม่เห็นสัญญาณของความช่วยเหลือ ควรประหยัดพลังงานให้มากที่สุด ถ้าอยู่คนเดียว ควรลอยตัวโดยใช้ท่า HELP (Heat Escape Lessening Posture) เพื่อป้องกันภาวะตัวเย็น (Hypothermia) โดยงอเข่าชิดหน้าอกให้มากที่สุด ไขว้ขาทั้งสองข้างและเอามือกอดเข่าไว้ หรือถ้ามีจำนวนหลายคน ให้ลอยตัวด้วยท่า Huddle จับกลุ่มหันหน้าเข้าหากัน พยายามกอดกันไว้ เด็กจะเสี่ยงต่อภาวะตัวเย็นมากกว่าผู้ใหญ่ ดังนั้นควรเอาเด็กไปอยู่ตรงกลาง

📌 1 ชั่วโมง คือห้วงเวลาที่เริ่มหมดสติจากภาวะตัวเย็นจนว่ายน้ำไม่ไหว (Swim Failure) มีการศึกษาว่า ถ้ามนุษย์ใส่เสื้อชูชีพว่ายในน้ำเย็นอุณหภูมิ 10 องศาเซลเซียส จะสามารถว่ายได้ประมาณ 800 เมตร นอกจากนี้จะมีภาวะขาดน้ำ (Dehydration) ความดันโลหิตเริ่มต่ำ ชีพจรเต้นช้าลง ในระยะนี้ควรพยายามลอยบนหลัง ให้ร่างกายอยู่เหนือน้ำมากที่สุด

❤️ สรุป ❤️
เมื่ออยู่บนเรือ ควรสวมใส่เสื้อชูชีพทุกครั้ง ถ้าจมน้ำ ให้ตั้งสติ พยายามให้จมูกและปากอยู่เหนือน้ำ ถ้าใส่เสื้อชูชีพอย่างถูกต้อง ยังไงก็ไม่จม ลอยอยู่ได้โดยไม่ต้องว่ายน้ำ ใช้ท่า HELP และ Huddle เพื่อป้องกันภาวะตัวเย็น

Reference
Johnson, C. et al. (2015) Oxford handbook of expedition and wilderness medicine. 2nd ed. Oxford: Oxford university press.
Auerbach, P. S.(ed.) (2012) Wilderness medicine. 6th edn. Philadelphia: Elsevier Mosby.
Fox, J. W. (2022) Management of cold water immersion. Boy Scouts of America. Available at: https://www.scouting.org/outdoor-programs/trail-to-adventure/management-of-cold-water-immersion/

https://www.facebook.com/100064686697164/posts/pfbid032deRnXe4KRrsKzvA7HiW4eiHNqrKqypXKWNVzXvAzxucTPburYErW1wDw8RcMGVPl /