1. หลักการช่วยเหลือคนจมน้ำคือ “ตะโกน โยน ยื่น”
🗣 ร้องขอความช่วยเหลือ, โยนสิ่งของที่ลอยน้ำได้ให้คนตกน้ำเกาะ เช่น ขวดน้ำพลาสติก ห่วงชูชีพ, ยื่นของที่มีความยาวให้คนจมน้ำเกาะ ไม่แนะนำให้กระโดดลงน้ำแม้ว่าจะว่ายน้ำเป็น เพราะอาจจมน้ำตายหรือถูกคนที่จมน้ำกดจนจม

2. เวลาเอาขึ้นจากน้ำ ควรเอาขึ้นในท่านอนมากกว่าท่าตั้ง
🏊🏻‍♀️ เพราะต้องการป้องกันภาวะ Rescue Collapse ก็คืออยู่ในน้ำยังปกติดี แต่เมื่อถูกเอาขึ้นจากน้ำจะเสียชีวิตในเวลาไม่กี่นาที เกิดจากการแช่น้ำนานๆ แล้วมี Venous Pooling + ตัวเย็น มี Hypothermia ถ้าเอาขึ้นทันที จะเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลวและหัวใจเต้นผิดจังหวะ

3. เวลาจมน้ำจะใช้หลักการ ABC : Airway – Breathing – Circulation
🌊 (ไม่ใช่ CAB อย่างที่ใช้ปกติ) เพราะสาเหตุการเสียชีวิตจากการจมน้ำ เกิดจากการขาดอากาศและสำลักน้ำ เป็น Respiratory Cause : Asphyxia (ส่วน CAB ใช้ใน Cardiac Arrest จาก Cardiac Cause เช่น Myocardial Infarction ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในสถานการณ์ปกติ ดังนั้น โดยทั่วไปยังใช้ CAB อยู่นะ)

4. ตาม AHA ให้เป่า 2 ครั้งก่อนกดหน้าอก ส่วนตาม ERC ให้เป่า 5 ครั้งก่อนกดหน้าอก
🖐🏻 ดังนั้น สรุปคือเป่าปาก 2-5 ครั้งเป็นลำดับแรก แล้วค่อยกดหน้าอก 30 : 2 ต้องเป่าปากด้วยนะ ไม่ทำ Compression-only CPR + เช็ดหน้าอกให้แห้งก่อนแปะ AED (อย่าลืมว่า AED ใช้ไฟฟ้าช็อต ต้องย้ายไปที่พื้นแห้งและปลอดภัย) Defib ถ้าเป็น VF/VT ให้ Oxygen high flow 10-15 LPM ใส่ทิ้วให้เร็ว (Early Intubation) แต่ควร Pre-oxygenate ให้เหมาะสมด้วย ตั้ง PEEP 5-10 cmH2O (ถ้าหนักมาก อาจตั้งสูงถึง 15-20 cmH2O), keep SpO2 94-98% เตรียม Suction เพราะเสมหะอาจเยอะ ใส่ NG ลดลมในกระเพาะ

5. ต้องเป่าปากระหว่างอยู่ในน้ำมั้ย ?
💨 เรียกว่า In-water resuscitation ทำได้จริง แต่ยาก ต้องฝึกฝน มีทักษะเฉพาะตัว และมีอุปกรณ์ช่วยเหลือเช่น floatation aid ข้อดีคือเพิ่มโอกาสรอดชีวิต แต่ข้อเสียคือทำให้การประเมิน + CPR ล่าช้า ดังนั้น สำหรับคนทั่วไป ไม่ต้องเสียเวลาเป่าปาก ควรย้ายออกจากน้ำมาบนบกให้เร็วที่สุด ไม่กดหน้าอกขณะอยู่ในน้ำเพราะไม่มีประสิทธิภาพ

6. Save C-spine ในคนไข้บางราย ไม่ได้ทำในทุกคน
💆🏻 พบการบาดเจ็บของกระดูกคอเพียง 0.5% ถ้าทำไม่ถูกต้องทำให้ทางเดินหายใจอุดกั้นและทำให้การช่วยเหลือล่าช้า เราจะ Save C- spine กรณีคนที่มีกลไกการบาดเจ็บน่าสงสัย จากอุบัติเหตุเช่น กระโดดพุ่งหลาว, ร่วงจากความสูง, โดดน้ำจากที่สูง, ชนกับวัตถุ, ศีรษะกระทบกระแทก, ชนกับคนเล่นน้ำอื่น, ตกจากน้ำด้วยแรงกระทบที่สูง เช่น ตกจากสกีน้ำ สปีดโบ้ท เซิร์ฟ หรือคนที่มีอาการและอาการแสดงทางระบบประสาทที่ผิดปกติ กินเหล้า เมายา มี Distracting Injury

7. ควรนึกถึงภาวะอื่นที่ทำให้จมน้ำด้วย
💔 เช่นกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด วูบ เป็นลม หัวใจเต้นผิดจังหวะ ชัก Hyperventilation ใช้ยา ดื่มแอลกอฮอล ภาวะสับสน ภาวะน้ำตาลต่ำ ฯลฯ

8. โอกาสรอดเท่าไหร่บ้าง ?
💧 จมน้ำ < 5 นาที : โอกาส 91 % ที่จะรอดชีวิตและกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติ
💧 จมน้ำ 5 – 25 นาที : โอกาส 90 % ที่จะเสียชีวิตหรือรอดแต่มีภาวะแทรกซ้อนมาก
💧 จมน้ำ > 25 นาที : โอกาส 100 % ที่จะเสียชีวิตหรือรอดแต่มีภาวะแทรกซ้อนมาก
💥 ถ้า CPR < 10 นาที : โอกาส 87 % ที่จะรอดและกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติ
💥 ถ้า CPR 11-25 นาที : โอกาส 68 % ที่จะเสียชีวิตหรือรอดแต่มีภาวะแทรกซ้อนมาก
💥 ถ้า CPR > 25 นาที : โอกาส 100 % ที่จะเสียชีวิตหรือรอดแต่มีภาวะแทรกซ้อนมาก

9. เมื่อไหร่ถึงจะหยุดการค้นหาและช่วยชีวิต?
⌛️ ไม่มีตัวเลขที่ชัดเจน แต่ใน Guideline เขียนว่า มีโอกาสรอดชีวิตน้อยมากถ้า……..
🥵 จมน้ำที่มีอุณหภูมิ >6 องศาเซลเซียส นาน > 30 นาที
🥵 จมน้ำอุณหภูมิ < 6 องศาเซลเซียส นาน > 90 นาที
🥵 นำออกจากน้ำมาแล้วทำการ CPR > 25 นาที
🥵 หนังสือบางเล่ม ตัดที่ 60 นาทีด้วยซ้ำ

10. ไม่อัดหน้าอก (Chest Thrust) ไม่กดท้อง (Abdominal Thrust) ไม่อุ้มพาดบ่า ไม่เอามือล้วงปากถ้าไม่เห็นสิ่งอุดกั้นชัดเจน ไม่ทำให้อาเจียน

Reference
Parenteau, M. et al. (2018) Drowning management. Military Medicine. 183(2), pp. 172-179.
Harries, M. (2003) Near drowning. BMJ. 327, pp. 1336-1338.
Schmidt, A. C. et al. (2019) Wilderness medical society clinical practice guidelines for the treatment and prevention of drowning: 2019 update. Wilderness & Environmental Medicine. 30(4S): S70-S86.
Queensland Paediatric Guideline. Drowning – emergency management in children. Children’s Health Queensland Hospital and Health Service.
American Heart Association (2005) Part 10.3: Drowning. Circulation. 112
นาวาเอก ธนษวัฒน์ ชัยกุล (2557) คู่มือแนวทางปฏิบัติการฉุกเฉินทางน้ำและทะเล. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
Olasveengen, T.M. and Morley, P. T. (2020) 2020 International consensus on cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care science with treatment recommendation. Circulation.
Truhlar, A. et al. (2015) European resuscitation council guidelines for resuscitation 2015 section 4. Cardiac arrest in special circumstances. Resuscitation 95, pp. 148-201.
Schmidt, A. et al. (2016) A call for the proper action on drowning resuscitation. Resuscitation 105, pp. E9-e10.