💖 CASA ย่อมาจาก Cardiac Arrest Sonographic Assessment เป็น Protocol ในการใช้อัลตราซาวน์ประเมินคนไข้ที่หัวใจหยุดเต้น เพื่อหาสาเหตุของ Cardiac Arrest โดยเฉพาะใน Pulseless electrical activity (PEA) และเน้นหาสาเหตุที่แก้ไขได้ (Reversible cause of arrest) ซึ่ง Protocol นี้เน้นความง่าย รวดเร็ว ไม่รบกวนและขัดจังหวะการ CPR, ลด CPR interruption

❓ ทำไมต้องทำเป็น Protocol ?
🔺 เพราะถ้าอยู่ตัวคนเดียว จะทำทุกอย่างไม่ทัน ดูมั่วไปหมด CASA จะเรียงตามลำดับความสำคัญ เช่น Cardiac Tamponade พบบ่อยกว่า Pulmonary Embolism และสามารถให้การรักษาได้ทันที จึงต้องประเมินก่อนเป็นลำดับแรก

🔺 ทำเป็นขั้นตอนเพื่อลดความมึนงง และไม่รบกวนการกดหน้าอก Limit Prolonged CPR Pause

✅ วิธีการทำ
✅ จะทำอัลตราซาวน์ในช่วงที่หยุดคลำชีพจร (Pulse check) ใช้ระยะเวลาน้อยกว่า 10 วินาทีต่อครั้ง ทำเพื่อลดการรบกวนการกดหน้าอกให้น้อยที่สุด ใช้ Probe Ultrasound ดู Subxiphoid view

❤️ แนวทาง CASA Exam ❤️
1. ดู Cardiac Tamponade เป็นลำดับแรก เพราะเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุด พบประมาณ 4-15% เป็นสาเหตุที่แก้ไขได้และโอกาสรอดสูง ส่วนใหญ่ EKG จะเป็น PEA ซาวน์หา Pericardial Effusion และลักษณะขอ Tamponade เช่น Early Diastolic Right Ventricular Collapse ถ้าตรวจพบให้รักษาด้วยการเจาะหัวใจ Pericardiocentesis

2. ดู Pulmonary Embolism เป็นลำดับที่ 2 เพราะเป็นสาเหตุที่พบได้รองลงมา พบประมาณ 4-7.6% โอกาสรอดสูง ตรวจหา Right Heart Strain เช่น Dilated Right Ventricle และ Small Left Ventricle

3. ดู Cardiac Activity ใน PEA ดูว่าหัวใจยังเต้นอยู่หรือไม่ ประเมิน Global Cardiac Activity / Fibrillation ถ้าหัวใจเต้นอยู่และไม่มีชีพจร ยังพอมีโอกาสรอด แต่ถ้าหัวใจไม่เต้น และไม่มีชีพจร จะเรียกว่า Cardiac Standstill โอกาสรอดน้อยมากประมาณ 0-0.6% อาจใช้ปัจจัยนี้ในการพิจารณาการหยุด CPR ร่วมกับค่า ETCO2, Unwitnessed Arrest, Time to CPR ฯลฯ

4. ดูอื่นๆ เช่น Tension Pneumothorax, FAST หา Intraabdominal Bleeding, Ruptured Abdominal Aortic Aneurysm สาเหตุที่หา Tension Pneumothorax ในลำดับท้ายๆ เพราะพบไม่บ่อยในการบาดเจ็บที่ไม่ใช่อุบัติเหตุ (Rare in Non-Traumatic Arrest) ตรวจหา Absence of Lung Sliding, Barcode Sign ถ้ามีให้เจาะปอด Needle Decompression หรือ Thoracostomy นอกจากนี้ ใน CASA ให้ละเว้นการซาวน์ IVC เพื่อประเมินภาวะ Hypovolemia เพราะเรามักจะให้ IV fluid ในคนไข้ Arrest กันเป็นประจำอยู่แล้ว และ IVC มักจะใหญ่เพราะหัวใจไม่บีบ บอกอะไรไม่ได้อยู่ดี

Reference
– Gardner, K. F. et al. (2017) The cardiac arrest sonographic assessment (CASA) exam – a standardized approach to the use of ultrasound in PEA. American Journal of Emergency Medicine.
– Otey, M. E. et al. (2006) Automatic view recognition for cardiac ultrasound images. Available at: https://www.researchgate.net/publication/228740511_Automatic_view_recognition_for_cardiac_ultrasound_images (Accessed 21 June 2021)
– Seif, D. et al. (2012) Review Article: Bedside ultrasound in resuscitation and the rapid ultrasound in shock protocol. Critical Care Research and Practice.