คนจมน้ำไม่ได้คอหักทุกคน… แล้วกรณีไหน ที่คนหน้างานจะต้อง Save C-Spine ?

💙 1. กลไกการบาดเจ็บน่าสงสัย (ต้องเป็นอุบัติเหตุ ไม่ใช่จมน้ำอย่างเดียว)

– กระโดดพุ่งหลาวเอาหัวลงในน้ำตื้น เช่น หัวกระแทกพื้นสระ หรือเนินทรายใต้น้ำ

– ร่วงจากความสูงมากกว่า 1 ช่วงตัว

– ลงน้ำจากที่สูง เช่น กระดานสปริง กระดานโดดน้ำ สไลด์ ทำนบ หน้าผา หอคอย

– ชนกับวัสดุหรือวัตถุที่จม หรือลอยน้ำ เช่น หิน ตอไม้ ผนังทราย

– ศีรษะกระทบกระแทก เช่น ลื่น หัวกระแทกพื้นขอบสระ

– ชนกับคนเล่นน้ำอื่น

– ชนกับน้ำด้วยแรงกระทบที่สูง เช่น หล่นขณะเล่นสกีน้ำ สปีดโบ้ท เซิร์ฟ

💙 2. อาการและอาการแสดง

– มีรอยแผล เลือดออก ช้ำ ที่หัว หน้า ตา หู คอ หลัง มีเลือดไหลจากจมูกและหู

– ปวดหัว ปวดคอ อาเจียน ซึม รู้สึกตัวผิดปกติ เดินเซ ชัก ไม่รู้สึกตัว GCS < 15 (เจ็บที่หัวก็อาจจะเจ็บที่คอด้วย แต่คนไข้บอกไม่ได้เพราะสมองได้รับบาดเจ็บ)

– กินเหล้า เมายา

– ชา อ่อนแรง มีเหน็บชาที่มือ เท้า แขน ขา

– Distracting Injury มีการบาดเจ็บอื่นที่บดบังอาการปวด

💚 หมายเหตุ

💚 คนที่คอหัก มักเกิดที่ Cervical Vertebrae 5,6,7 เพราะเกิดจากก้มคอ

💚 ผู้ช่วยเหลือควรผ่านหลักสูตร M.A.L.S. (Maritime and Aquatic Life Support ถ้าช่วยไม่เป็น ไม่ได้ฝึก –> ไม่ต้องช่วย รอคนที่มีประสบการณ์ เพราะคุณจะกลายเป็นผู้บาดเจ็บเพิ่ม คนจมน้ำจะตื่นตระหนกและจับคุณกดน้ำ ควร “ตะโกน โยน ยื่น” ตามลำดับจะดีกว่า

💚 ถ้าอยู่ในน้ำและไม่เชี่ยวชาญ ไม่ต้องคลำชีพจร + ช่วยหายใจในน้ำ ! มันยาก ทำแล้วไม่มีประสิทธิภาพ ! รีบเอาขึ้นบกดีกว่า ไม่มีการ CPR ในน้ำน้าาาา ไม่ต้องอุ้มบ่าและเขย่าเอาน้ำออกนะ ไม่ทำ Heimlich Maneuver ไม่ทำ Abdominal Thrust อย่าหาทำ ! ส่วนใหญ่ไม่ค่อยมีน้ำใน Airway หรอก ถ้ามีก็ให้ suction จะดีกว่า

💚 ถ้าไม่หายใจ ไม่มีชีพจร ให้รีบเอาขึ้นบก ทำ CPR เปิดทางเดินหายใจ (ถ้าสงสัย C-Spine ให้ทำ Jaw Thrust) ผายปอด 2-5 ครั้งก่อน (AHA แนะนำ 2 ครั้ง ส่วน ERC แนะนำ 5 ครั้ง) แล้วค่อยกดหน้าอก (30:2) + AED การกู้ชีพและช่วยหายใจสำคัญกว่าการป้องกัน C-Spine เพราะผู้ป่วยจะตายจากขาดอากาศ (Hypoxia) คนจมน้ำให้ทำ ABC (ไม่ใช่ CAB นะ)

💚 ถ้าจม < 1 ชั่วโมง ยังพอช่วยได้ ให้ทำ CPR แต่ถ้าจม > 1 ชั่วโมง มักเสียชีวิต ทำไมรอได้ถึง 1 ชั่วโมง? เพราะร่างกายมี Mammalian Diving Reflex เมื่อเจอกับน้ำเย็น ร่างกายจะลด HR + ให้เลือดไหลเวียนไปยังอวัยวะสำคัญ เช่นสมองและหัวใจเท่านั้น

💚 กลไกการตายของจมน้ำคือ อั้นหายใจจนถึงจุดหนึ่ง จะเกิด laryngospasm จะหายใจเอาน้ำเข้าไป ไม่มีการแลกเปลี่ยนก๊าซ เกิด Hypoxia, Hypercarbia, Acidosis หมดสติภายใน 5 นาทีเพราะสมองขาด Oxygen + Hypothermia เพราะน้ำเย็น

💚 จมน้ำแล้วรอด ถึงแม้จะอาการปกติดี ต้อง มา โรงพยาบาลนะ! ห้ามกลับบ้าน ต้องสังเกตอาการอย่างน้อย 4-6 ชั่วโมง มี Delayed pneumonia, pulmonary edema, ARDS, arrhythmia ได้

❤️ สรุป ❤️

– ไม่ต้อง Protect C spine ในคนที่จมน้ำทุกคน แต่จะทำเมื่อสงสัย C-Spine Injury กรณี Trauma + 1. กลไกการบาดเจ็บน่าสงสัย 2. ได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะและคอ 3. มีอาการผิดปกติ

– ABC สำคัญมากกว่า C-Spine Protection เพราะคนไข้จะตายจาก Hypoxia ก่อน

“A spinal injury happens in an instant… it lasts a lifetime” Tom Gregor

“การบาดเจ็บของกระดูกคอและไขสันหลังเกิดขึ้นในชั่วพริบตา แต่ผลลัพธ์ของมันจะคงอยู่กับเราชั่วชีวิต”

Reference

– คู่มือแนวทางปฏิบัติการฉุกเฉินทางน้ำและทะเล. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. 2557. หน้า 142.

– Schmidt AC. Wilderness Medical Society Practice Guidelines for the Prevention and Treatment of Drowning. Wilderness & Environmental Medicine. 2016;27:236-251.

– Mott TF. Prevention and Treatment of Drowning. American Family Physician. 2016;93(7):576-582.

– Idris AH. Recommended Guidelines for Uniform Reporting of Data From Drowning. Circulations. 2003;108:2565-2574.

– Adult Basic Life Support. American Heart Association. Circulations.2010;122.

– Department of Interior National Park Service. Swiftwater Rescue Manual. 2012.

รูปโดย j.mt_photography https://www.pexels.com/photo/man-diving-into-water-3680116/