💨 การเจาะปอดเพื่อแก้ไข Tension Pneumothorax ในสถานที่ทุรกันดาร จะทำในกรณีที่มี Shock, เส้นเลือดที่คอโป่ง, หลอดลมถูกดันไปด้านตรงข้าม, เสียงปอดเบาลง และเคาะปอดโปร่ง โดยโรคนี้วินิจฉัยจากประวัติและตรวจร่างกาย เป็น Clinical Diagnosis ไม่ต้องใช้ Film Confirm สามารถทำได้ดังนี้

1. ให้ Oxygen ถ้ามี

2. เจาะที่บริเวณ 4-5th Intercostal Space Anterior to Midclavicular line ในผู้ใหญ่ (ประมาณระดับหัวนมหรือใต้ราวนม) หรือ บริเวณ 2nd Intercostal Space ในเด็ก ปักที่ขอบบนของซี่โครงเพราะเส้นเลือดจะอยู่ที่ขอบล่าง ทำในท่านั่งหรือยกหัวสูง 30-60 องศาจะดีกว่า ยกแขนขึ้นเหนือศีรษะและงอศอกก็ช่วย

3. ทำความสะอาดผิวหนัง

4. ฉีดยาชา ถ้ามีเวลาเพียงพอ

5. ใช้เข็มยาว 5 cm สำหรับผู้ใหญ่ตัวเล็ก หรือ 8 cm สำหรับผู้ใหญ่ตัวใหญ่ เข็มเบอร์ 10-16 G ต่อเข็มเข้ากับ Syringe 10 mL อาจใส่ NSS 3 mL เพื่อช่วยประเมินว่าดูดได้ลมไหม

6. ตัดถุงมือบริเวณนิ้ว แล้วเสียบเข็มผ่านถุงมือ เพื่อสร้าง One-Way Valve เมื่อหายใจเข้า อากาศจะไม่ผ่านเข้ามาในช่องอก และเมื่อหายใจออก อากาศจะไหลออกนอกช่องอก (ถ้าในสภาวะปกติที่ไม่ใช่สภาวะทุรกันดาร กำลังออก EMS หรืออยู่ในโรงพยาบาล ไม่จำเป็นต้องตัดถุงมือ ! ให้ปล่อยเข็มพลาสติกคาทิ้งไว้อย่างเดียว)

7. ปักเข็มวางมุม 90 องศากับผิว เจาะให้ทะลุ Pleura ในระหว่างนี้คอยดูด Syringe ตลอด ถ้าดูดได้ลมแสดงว่าเข้าเยื่อหุ้มปอดแล้ว ให้หยุดเพียงเท่านั้น

8. ดึงเข็มออก ทิ้งเข็มพลาสติกปักคาไว้

9. ยึดตรึงเข็มพลาสติกด้วยเทป ขั้นตอนนี้สำคัญมาก เพราะเข็มชอบหลุดออกมา

10. เตรียมตัวใส่ ICD ทันที (ถ้าเป็นไปได้)

‼️ หมายเหตุ

❤️ ไม่แนะนำการทำ Needle Decompression ใน Simple Pneumothorax ในบริบทของการแพทย์ทุรกันดาร

❤️ การทำ Needle Decompression คือการเปลี่ยน Tension Pneumothorax ให้เป็น Simple Pneumothorax ดังนั้นต้องใส่ ICD ต่อ

❤️ ถ้าเป็นไปได้ ตาม ATLS Edition 10 และ PHTLS Edition 9 ควรใช้เข็มต่อกับ Syringe แต่ใน Roberts And Hedges’s Clinical Procedures เขียนไว้ว่าสามารถทำโดยใช้ หรือไม่ใช้ Syringe ก็ได้ เพราะการทำ Needle Decompression เป็นการแก้ไขภาวะ Tension Pneumothorax โดยชั่วคราว ไม่ว่าจะทำแล้วอาการเป็นอย่างไร ยังไงก็ต้องรีบใส่ ICD ต่ออยู่ดี

❤️ สาเหตุที่ต้องใช้เข็มยาวๆ เพราะถ้าหน้าอกหนา เข็มที่สั้นจะปักไม่ถึง Pleural Space โดยเข็ม 5 cm จะปักถึง Pleural Space > 50% ส่วนเข็ม 8 cm จะปักทะลุถึง Pleural Space > 90%

❤️ สาเหตุที่ ATLS แนะนำว่าในผู้ใหญ่ ให้ปักที่ 4-5th Intercostal Space เพราะพบว่าผิวที่ 2nd Intercostal Space หนา เข็มปักไม่เข้า Pleural Space และเสี่ยงโดนเส้นเลือด Subclavian Vessel, Internal Mammary Artery, Heart, Pulmonary Vessel แต่ในเด็ก หน้าอกบาง จึงปักที่ 2nd Intercostal Space ดังเดิม

❤️ ถ้าทำ Needle Decompression ไปแล้ว ควรปักเข็มคาไว้ต่อ ห้ามทำลายหลักฐานโดยการดึงเข็มออกนะ

❤️ ถ้าผู้ป่วยมีภาวะ Tension Pneumothorax หลังปักเข็มแรกไปแล้ว อาจต้องปักเข็มที่ 2 เพิ่มไปทาง Lateral (ห้ามปัก Medial) เพราะเข็มแรกอาจตันจากเลือดหรือบิดงอ ทั้งนี้ต้องตรวจร่างกายอย่างละเอียดด้วยว่าเกิดจากภาวะนี้แน่ๆ

❤️ ถ้าอยู่ในโรงพยาบาล ทำ Needle Decompression แล้วไม่สำเร็จ อาจทำ Finger Thoracostomy ต่อตามด้วย ICD

สรุป

✅ ใน Wilderness Medicine เพิ่มการทำ One-way valve โดยการตัดถุงมือมาช่วย เนื่องจากอยู่ห่างไกล ใช้เวลาเดินทางนาน เข้าถึงโรงพยาบาลลำบาก

✅ ในสภาวะปกติ ตามหลัก PHTLS และ ATLS ไม่ต้องตัดถุงมือ ให้คาเข็มพลาสติกไว้ แล้วรีบส่งโรงพยาบาลเพื่อใส่ ICD ต่อ

Reference

– Wilderness Medicine 6th Edition. Paul S. Auerbach. Part 4: Injuries and Medical Imterventions. Chapter 21 Wilderness Trauma and Surgical Emergencies.

– ATLS 10th Edition Chapter 4 Thoracic Trauma

– PHTLS 9th Edition Chapter 10 Thoracic Trauma

– Roberts and Hedges’ Clinical Procedures in Emergency Medicine and Acute Care 7th Edition. Chapter 10 Tube Thoracostomy