🇸🇪 Gothenburg, Sweden มาทำอะไรที่นี่ ? 🇸🇪

เรื่องเล่าระบบ EMS ที่สวีเดนตอน 1

✈️ เมื่อช่วงต้นปีได้มีโอกาสไปดูงานที่ Prehospital ambulance and emergency medical care Center “Ambulans och Prehospital Akutsjukvard” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ Sahlgrenska University ในเมือง Gothenburg ประเทศ Sweden

🚑 หน่วย Ambulance ของที่นี่จะขึ้นตรงกับ Sahlgrenska University ซึ่งจะมี Ambulance Center ตามจุดต่างๆ ของเมือง เช่น Gullbergsvass Station ใน city และ Frolunda Fire Department บริเวณนอกเมือง เป็นต้น ที่นี่ Ambulance แยกกับ Fire Department แต่ทำงานร่วมกันแทน ใช้เจ้าหน้าที่คนละส่วนกัน โรงพยาบาลจะไม่มีรถ ambulance ส่วนตัวเหมือนที่ไทย ถ้าจะใช้บริการ inter-hospital transport ก็ต้องติดต่อศูนย์นี้ก่อน

🚨 Ambulance จะแบ่งออกเป็นหลายส่วน หลักๆ คือ

1. Doctor Car : ขับรถเก๋ง หมอ 1 พยาบาล 1 (มักเป็นพยาบาล icu/anes/senior) ในรถมีอุปกรณ์ทุกอย่าง เช่น ACLS PALS ATLS lucas Oxygen ultrasound เลือด brain saturation มีหน้าที่ขับไปประเมินเคสหนักโดยรถเก๋งคันนี้จะขับไปที่จุดเกิดเหตุที่เป็น priority 1 เท่านั้น คันเดียวดูทั้งเมือง แต่มีเฉพาะในเวลาราชการ จันทร์-ศุกร์ 7.00-21.00 เท่านั้น นอกเหนือเวลานั้นจะมีแต่รถ First Responder ขับเร็วได้ ไม่มี speed limit แต่ขับเร็วและเปิดหวอได้เฉพาะ case priority 1 & 2 รถ Doctor Car ไม่ขนคนไข้นะ แค่ไปดูเฉยๆ และ manage ABCD ถ้าทุกอย่างปลอดภัย ก็ขับรถกลับ ให้ Ambulance ไปส่งโรงพยาบาลแทน

2. First Responder Car / Ambulance Car : มีเจ้าหน้าที่ 1-2 คน ส่วนใหญ่เป็นพยาบาล (มี paramedic ด้วย แต่ต้องอยู่คู่กับพยาบาล พยาบาลจะเป็นคน cover paramedic เอง) สามารถให้ยา ใส่ LMA ให้ยาเบื้องต้นได้ และทำตาม off-line protocol รถคันนี้จะเป็นคันใหญ่กว่ารถแอมบ้านเรา อารมณ์แบบรถขนของ ซึ่งจะบรรจุคนไข้แล้วพาไปโรงพยาบาล

🤒 พอมีเคสหนักเช่น cardiac arrest หมอจะขึ้นรถ Ambulance ไปพร้อมกับคนไข้เลย พยาบาลอาจตามไปด้วยก็ได้ แล้วให้ใครก็ได้ขับรถ Doctor Car ตามกลับไปที่โรงพยาบาล (ทุกคนที่ทำงานในส่วนนี้ขับรถได้หมด จึงสลับกันขับคนละเคส)

📞 ในระหว่างวัน เวลาถูกตามก็จะมีวิทยุส่วนตัวคอยแจ้ง ถ้ามันไม่แจ้ง ก็แสดงว่าว่าง สามารถไปพัก นอน ชอปปิ้ง ได้หมด แต่ถ้าถูกตาม Activation Time จะต้องวิ่งมาถึงรถภายใน 120 sec ส่วน Response time ไม่มีกฏชัดเจน เอาประมาณ 10-15 นาที Scene time ไม่จำกัด รถแต่ละคันก็จะขับไปเรื่อยๆ ถ้าไม่มีเคสเค้าก็จะขับกลับมาที่ฐานทัพ ก็คือ Gullbergsvass Station ถ้ามีเคสก็ค่อยออกไปใหม่ บางทีก็มีเคสรัวๆๆๆ ต่อกันไม่หยุด แต่เค้าจะมีช่วงเวลาที่เจ้าหน้าที่พักทานข้าวได้

⏰ เวรของแต่ละคนจะไม่เหมือนกัน เช่น 6.30-18.30, 7-18, 7-20, 7-21, 7.30-16.30, 8-21 คือเวลาเปลี่ยนเวรไม่ตรงกันเลย แต่ส่วนใหญ่ทำงานอาทิตย์ละ 3 วัน ซึ่งเลือกวันเองได้ด้วย เวลาอื่นก็คือพักได้ เค้าจะตัด 15 นาทีก่อนขึ้นและลงเวร ให้ priority เป็นของคนเวรถัดไป เช่นเวรเช้าถ้าเริ่ม 7.00 ก็ควรที่จะมา 6.45 เพราะถ้ามีเคส ก็ควรจะให้เวรเช้าออกแทนเวรดึกเป็นต้น

❤️ สรุปคือ ที่นี่ใช้ระบบ EMS แบบ Franco-German model, Dispatch system แบบ horizontal (call taker ทำการ dispatch และให้ pre-arrival instruction ส่วนผู้ปฏิบัติการก็ทำหน้าที่ในส่วนตัวเองไป), Multiple Tier (เคสธรรมดาก็ให้ First Responder ดู แต่ถ้าเคสหนักก็จะ notify Doctor Car ไปดูด้วยกัน), Static Deployment (เวลาพักหรือว่างก็กลับมาจอดที่ฐาน ระหว่างขับรถกลับฐานก็โดนตามเลยไม่ได้กลับฐานซะที ไม่ได้จัดรถให้ไป station ตามจุดที่มี peak demand นะ)

#ambulance #ambulans #prehospital #emergencymedicalcare #EMS #Gullbergsvass #SalhgrenskaUniversity #Gothenburg #GothenburgUniversity #Sweden #Franco-German Model #ระบบEMSของสวีเดน